Nghệ thuật chế tác khèn Mông

Hà Minh Hưng - 22:24, 30/07/2022

Cây khèn là nhạc cụ quan trọng không thể thiếu trong sinh hoạt văn hóa của cộng đồng người Mông ở Lai Châu. Tiếng khèn vang lên trong những ngày hội xuân cả núi rừng rạo rực. Với người Mông cây khèn là nhạc cụ truyền thống vô cùng độc đáo. Nghệ thuật chế tác khèn cũng chở thành nghề truyền thống quan trọng được người Mông nơi rẻo cao gìn giữ...

12-07-2022Bản Cát Cát- ngôi làng người Mông đẹp nhất Tây Bắc
02-05-2022Đắm say Lễ hội khèn Mông

Ông Giàng A Dơ, bản Sin Câu, xã Thèn Sin (huyện Tam Đường, Lai Châu) chế tác thân của cây khèn được làm bằng gỗ pơ mu

Gỗ được chọn làm bầu khèn có thớ gỗ thẳng, không cong vênh. Khi tìm được cây gỗ, người ta chặt hạ, cắt khúc khoảng 80 cm, bổ đôi và tiến hành ngay bước đầu tiên chế tạo cây khèn đó là khoét rỗng theo chiều dài thân cây rồi áp 2 thân cây vào như cũ, buộc chặt lại.

Để có những ống trúc làm khèn phải lựa chọn những cây trúc có trên 10 năm tuổi, thẳng đẹp, chặt về phơi khô rồi mới tiện lỗ, lắp ráp lại với thân khèn.Thân cây trúc phải được thông cho sạch hết trong ống để hơi thổi ra được

Công đoạn khoét lỗ trên thân cây trúc để gắn lưỡi đồng tạo lên âm thanh

Những lưỡi lam đồng nhỏ bé, mỏng mảnh mà rung ngân không phải là thứ sẵn có trên núi cao hay ngoài thị trường. Nghệ nhận chế tác khèn phải học nấu đồng và nắm chắc kỹ thuật tôi, rèn, cho ra các lá đồng có chất lượng tốt và có độ mỏng phù hợp

Một công đoạn rất quạn trọng, quyết định âm thanh của khèn là lá đồng. Chính vì vậy, nghệ nhân phải thẩm âm trước khi gắn lên ống trúc

Công đoạn quan trọng sau cùng là gắn lưỡi đồng lên ống trúc

Khi thổi khèn, người chơi khèn vừa thổi hơi làm lưỡi gà trên các ống khèn rung lên, vừa dùng tay bấm vào các lỗ trên từng ống sáo, tạo ra âm vang đa thanh

Trong các ngày lễ hội của bản, các chàng trai người Mông vác những cây khèn đi múa như một niềm kiêu hãnh

Cây khèn là cầu nối để trai gái hẹn hò, giao duyên, tiếng khèn càng hay, các chàng trai càng thu hút được nhiều cô gái

Khám phá quy trình làm thổ cẩm của người Mông ở Lai Châu

Ngổn ngang tuyến đường huyết mạch biên giới phía Tây Nghệ An

Gần 8 tháng sau trận mưa lũ lịch sử hồi cuối năm 2025, tuyến Quốc lộ 16 chạy dọc biên giới tỉnh Nghệ An hiện vẫn còn hàng loạt điểm sạt lở, đứt gãy, taluy treo lơ lửng… Và khi những điểm sạt lở còn hiện hữu, miền Tây Nghệ An vẫn chưa thể hết nỗi lo.