Ông Nguyễn Đức Tuấn - Trưởng Phòng Kinh tế xã Văn Bàn cho biết: Qua kiểm tra thực tế, hàng chục ha lúa tại các thôn như Nà Lộc 2, Thái Hòa, Lập Thành, Nậm Bó… bị khô hạn, cháy lá. Ngoài ra, gần 30 ha ngô gieo trồng muộn tại các thôn Lập Thành, Nậm Bó, Làng Nòm, Trung Đoàn cũng bị héo, chết cây do nắng hạn…

“Phòng Kinh tế xã đã cử cán bộ kiểm tra tất cả diện tích lúa và hoa màu trên địa bàn. Những vị trí bị ảnh hưởng, chúng tôi đã huy động máy bơm để bơm nước từ các ao hồ, suối lên mương thủy lợi nhằm bổ sung nước kịp thời cho các khu vực khô hạn. Các vị trí mương thủy lợi bị hư hỏng, vùi lấp, chúng tôi huy động bà con tham gia khắc phục tạm thời, đưa nước về các cánh đồng…”, ông Tuấn thông tin thêm.

Một trong những giải pháp mà địa phương đang triển khai khắc phục tình trạng khô hạn, là tập trung nạo vét kênh mương thủy lợi. Cùng với lực lượng chức năng, đã có hàng trăm người dân đã được huy động để nạo vét bùn đất, khơi thông dòng chảy, sửa chữa các đoạn ống dẫn nước hư hỏng của tuyến thủy lợi Chút - Pom Chom - tuyến thủy lợi huyết mạch cung cấp nước tưới tiêu cho trên 300 ha lúa của bà con nông dân khu vực xã Làng Giàng, Khánh Yên Thượng và thị trấn Văn Bàn cũ. 

Ông Hoàng Văn Vinh - Trưởng thôn Nậm Bó, cho biết: Tuyến kênh thủy lợi này bị ảnh hưởng do hoàn lưu bão số 3 (Yagi) cách đây gần 2 năm, công trình này đã bị sạt lở, vùi lấp và đã được sửa chữa một lần; tuy nhiên, trận mưa lũ cuối năm 2025 lại tiếp tục gây sạt lở, vùi lấp hoàn toàn.

“Hệ thống thủy lợi bị hư hỏng khiến nguồn nước phục vụ sản xuất cho các cánh đồng chỉ còn trông chờ vào mưa. Nhưng, từ đầu năm đến nay, lượng mưa trên địa bàn thấp hơn nhiều so với các năm trước khiến tình hình ngày càng trở nên trầm trọng”, ông Vinh cho hay.

Cùng với việc nạo vét, khơi thông dòng chảy ở các kênh mương thủy lợi; ngành chức năng, chính quyền địa phương cũng đã huy động máy bơm công suất lớn bơm nước liên tục từ các ao, hồ, khẩn trương cấp nước tại các cánh đồng bị khô hạn; trong đó có cánh đồng thôn Hô Phai - khu vực nguy cấp nhất trên địa bàn xã Văn Bàn.

“Những thửa ruộng của gia đình tôi đã bắt đầu xuất hiện vết nứt, cây lúa bắt đầu khô héo, nếu không được cung cấp nước kịp thời sẽ có nguy cơ mất trắng. Những ngày qua, gia đình cũng đã phải thuê máy bơm để đưa nước vào ruộng nhưng đây cũng chỉ là giải pháp tạm thời do chi phí lớn vì giá xăng dầu tăng cao không thể duy trì máy bơm lâu dài được…”, anh Bàn Văn Khách, người dân thôn Hô Phai cho biết.

Theo lãnh đạo Phòng Kinh tế xã Văn Bàn, cùng với các giải pháp trước mắt, phòng đang phối hợp với các đơn vị đẩy nhanh tiến độ đầu tư, xây dựng các tuyến thủy lợi quan trọng, bảo đảm nguồn nước cho các cánh đồng lớn trên địa bàn. 

Còn theo dự báo của cơ quan khí tượng thủy văn, thời tiết năm 2026 sẽ có nhiều diễn biến cực đoan, đặc biệt là tình trạng nắng nóng kéo dài sẽ xuất hiện. Chình vì vậy, việc đẩy nhanh tiến độ sửa chữa, xây dựng hệ thống kênh mương thủy lợi sẽ góp phần giảm thiểu thiệt hại cho bà con nông dân. Cùng với đó, cơ quan chức năng cũng cần khảo sát và đề xuất chuyển đổi đối với những diện tích lúa khó khăn về nước tưới sang các cây trồng có khả năng chống chịu khô hạn.