Tìm trong di sản

Then nghi lễ có vị trí đặc biệt trong đời sống tâm linh của đồng bào dân tộc Tày ở huyện vùng cao Bình Liêu, tỉnh Quảng Ninh. Vào mỗi dịp cuối năm hay đầu năm mới, nghi lễ Then (“lẩu Then”) giải hạn và cầu phúc lại được tổ chức nhiều và ngày càng chu đáo hơn.

Múa trống đu là một di sản văn hóa phi vật thể của dân tộc Mường ở Phú Thọ. Đây là món ăn tinh thần không thể thiếu của người Mường mỗi dịp Tết đến, Xuân về. Hiện nay, múa trống đu đã trở thành nét sinh hoạt văn hóa phổ biến của người Mường trong các dịp hội hè, lễ Tết, mừng nhà mới, cầu mùa, mừng thọ… Di sản này đã được Dự án 6 Chương trình MTQG phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021 - 2030 (Chương trình MTQG 1719) hỗ trợ kinh phí để bảo tồn, truyền dạy, phát huy trong cộng đồng.

Tết Nguyên Đán Ất Tỵ 2025 đang đến rất gần. Những ngày này, nhiều trường học từ thành thị đến nông thôn, vùng sâu, vùng xa, vùng DTTS của tỉnh Quảng Ninh đã và đang tổ chức các chương trình ngoại khóa giáo dục học sinh về những nét văn hóa truyền thống Tết cổ truyền của dân tộc. Các chương trình, hoạt động tổ chức phù hợp với từng cấp học, vùng miền, đa dạng về nội dung, hình thức.

Những bản làng được mệnh danh là “xứ sở nhà sàn”, những Lễ hội Mường Ham, Lễ hội đền Choọng, Lễ hội bốc Mó… đang được Quỳ Hợp (Nghệ An) nâng niu, gìn giữ. Đó không chỉ là sự nối tiếp của hành trình xây dựng Quỳ Hợp thành huyện điểm văn hóa miền núi và DTTS trong giai đoạn 2001-2011; mà còn là “vốn quý” làm nên bản sắc riêng cho vùng đất Mường Ham cổ xưa.

Tùy vào điều kiện kinh tế, mỗi gia đình sẽ chuẩn bị mâm cúng ông Công ông Táo khác nhau, không cần mâm cao cỗ đầy nhưng cần thể hiện được tấm lòng thành kính của gia chủ.

Nghề trồng đào Nhật Tân (quận Tây Hồ, Hà Nội) vừa được vinh danh là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Trước đó, Lễ hội xôi Phú Thượng và Lễ hội đền Đồng Cổ (quận Tây Hồ) cũng vinh dự được vinh danh Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

“Ai về Bình Định mà coi – Con gái Bình Định cầm roi đi quyền”. Không biết tự bao giờ câu ca ấy đi vào lòng người, với một nỗi thôi thúc về miền đất Võ. Võ cổ truyền Bình Định ra đời, tồn tại và phát triển song hành cùng lịch sử đấu tranh giữ nước của dân tộc. Trải qua nhiều thế hệ lưu giữ, bồi đắp, nâng tầm, Võ cổ truyền Bình Định phát triển, lan tỏa rộng khắp, là kết tinh các giá trị tinh hoa dân tộc và là nét văn hóa đặc trưng của vùng đất Bình Định.

Bản sắc của một dân tộc được phản ánh bởi nhiều yếu tố. Đối với người Lô Lô đen, dấu hiệu nhận diện bản sắc dân tộc không thể bỏ qua những yếu tố đặc trưng trong nghi lễ tang ma. Trong đó, độc đáo nhất là trống đồng và tang vũ.

Các nhà khoa học tiếp tục có nhiều phát hiện quan trọng để làm rõ hơn không gian Chính điện Kính Thiên (Hoàng thành Thăng Long, Hà Nội). Đây là cơ sở để phục dựng Chính điện Kính Thiên trong thời gian tới.

Tháng Chạp, khi những vườn đào, vườn mận bung nở những cánh hoa trong cái rét ngọt của vùng cao Tây Bắc, đó cũng là thời điểm đồng bào Mông chuẩn bị đón Tết cổ truyền của dân tộc mình. Trong ngày Tết, đồng bào Mông vẫn bảo tồn những nét văn hóa đặc sắc trong phong tục, tập quán, nhất là văn hóa ẩm thực.