Sắc màu 54

Giữa đại ngàn Tây Bắc, có một bản làng người Mông từng nghèo khó, từng vật lộn với những hủ tục, nay đã đổi thay trở thành điểm đến yêu thích, được vinh danh bằng nhiều giải thưởng du lịch danh giá, đó là Sin Suối Hồ - điểm du lịch cộng đồng nổi bật của tỉnh Lai Châu.

Ở núi rừng miền Tây tỉnh Quảng Ngãi, nơi nào có người Ca Dong sinh sống, nơi ấy có tiếng chiêng ngân vang. Vào mỗi mùa lễ hội, cả núi rừng miền Tây như sống dậy trong âm hưởng chiêng thiêng. Nhưng vài thập niên gần đây, tiếng chiêng trong đời sống người Ca Dong đã dần mai một. Các nghệ nhân, già làng - những người giữ “hồn chiêng” ở buôn, làng đang cố gắng khôi phục, gìn giữ và truyền dạy để tiếng chiêng không lạc mất nguồn cội.

Người Xơ Đăng - nhánh Tơ Đrá, sinh sống tập trung ở các xã Đăk Ui, Ngọc Réo, Đăk Kôi, tỉnh Quảng Ngãi. Nằm giữa không gian trùng điệp của núi rừng, chuyện phục dựng và gìn giữ lò rèn Tơ Niam Dup theo nguyên mẫu đang góp phần tạo điểm nhấn độc đáo trong văn hóa và phát triển du lịch của người Xơ Đăng nơi đây.

Lễ Xăng Khan là một nghi lễ tín ngưỡng dân gian đặc sắc của đồng bào dân tộc Thái ở miền Tây Nghệ An. Với người Thái, đây không chỉ là một lễ hội mà chính là không gian văn hóa để con người bày tỏ lòng biết ơn thần linh, tổ tiên và tri ân những người làm nghề mo.

Nằm trong chuỗi hoạt động tháng “Tết bản làng” trong tháng 1 tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (xã Đoài Phương, TP. Hà Nội), đồng bào dân tộc Mường tỉnh Phú Thọ vừa tổ chức tái hiện tục cúng vía bếp - một trong những nghi lễ dân gian quan trọng, mang đậm yếu tố tâm linh trong đời sống tinh thần của người Mường.

Dù xa quê nhưng hơn 30 năm qua, cộng đồng người Thái ở buôn Thái, xã Ea Kiết, tỉnh Đắk Lắk vẫn âm thầm gìn giữ, kiến tạo không gian văn hóa đậm đà bản sắc của dân tộc mình. Bởi bà con dân tộc Thái nơi đây xem văn hóa là hồn cốt, sợi dây bền chặt gắn kết cộng đồng trong hành trình mưu sinh nơi miền đất mới.

Nếu cây lúa rẫy là nguồn lương thực chủ lực của đồng bào miền núi, thì các loại bầu, bí, dưa, cà… lại là nguồn thực phẩm thiết yếu gắn bó với đời sống hằng ngày. Trong đó, quả bầu không chỉ được dùng làm món ăn mà còn mang nhiều công dụng trong sinh hoạt và đặc biệt giữ vị trí quan trọng trong văn hóa ẩm thực của hầu hết các dân tộc ở dãy Trường Sơn - Tây Nguyên.

Tuồng hay còn gọi là hát bội, từ xa xưa đã là một trong những “viên ngọc quý” của sân khấu truyền thống Việt Nam. Mỗi điệu bộ, nhịp trống chầu, mỗi lớp hóa trang cầu kỳ đều gói trong đó chiều sâu văn hóa và tinh thần sáng tạo của dân tộc. Thế nhưng trước nhịp sống hiện đại, tuồng dần mai một, đặt ra câu hỏi phải làm gì để giữ gìn và khơi lại sức sống cho loại hình nghệ thuật độc đáo này.

Ở tuổi 114, Nghệ nhân Ưu tú Vi Thị Mè, dân tộc Tày ở thôn Nà Khau, xã Lục Hồn, tỉnh Quảng Ninh vẫn còn minh mẫn để ngân lên những giai điệu Then cổ đã theo bà suốt hơn một thế kỷ. Trong căn nhà sàn giản dị, tiếng đàn Tính và lời Then nay đã thưa vắng hơn xưa, nhưng vẫn được gìn giữ như mạch nguồn ký ức văn hóa của cộng đồng người Tày vùng biên.

Giữa nhịp sống hiện đại đang lan tỏa mạnh mẽ tới từng bản làng vùng cao, khi quần áo may sẵn ngày càng phổ biến và tiện lợi, thì tại nhiều địa phương của tỉnh Điện Biên, đồng bào dân tộc Mông vẫn lặng lẽ, bền bỉ gìn giữ nghề thêu, may trang phục truyền thống. Những bộ váy áo rực rỡ sắc màu, được tạo nên từ đôi bàn tay khéo léo của người phụ nữ dân tộc Mông, không chỉ là trang phục sinh hoạt mà còn là biểu tượng sinh động của bản sắc văn hóa dân tộc được trao truyền qua nhiều thế hệ.