Tết Hoa mào gà là nghi lễ đặc sắc trong Tết cổ truyền của người Cống ở Nậm Kè, Điện BiênCộng đồng dân tộc Cống ở xã Nậm Kè, là 1 trong 5 cộng đồng DTTS rất ít người của tỉnh Điện Biên. Hằng năm, cứ vào dịp cuối tháng 11, đầu tháng 12 Dương lịch, cộng đồng dân tộc Cống ở Điện Biên lại háo hức tổ chức Tết Hoa mào gà.
Tết Hoa mào gà theo tiếng đồng bào Cống là Mền Loóng Phạt Ái, là lễ hội lớn nhất trong năm của dân tộc Cống. Theo phong tục của đồng bào dân tộc Cống, khi công việc thu hoạch mùa màng đã xong, bà con sẽ chuẩn bị lễ vật cần thiết cho Tết Hoa mào gà. Đồng bào dân tộc Cống quan niệm nếu chưa tổ chức Tết Hoa mào gà, thì chưa ai được phép đi phát nương, rẫy, đào củ mài và vui chơi ca hát.
Các đại biểu tham dự ngày Tết Hoa mào gà năm 2025Theo Nghệ nhân Hù Văn Thịt, bản Nậm Kè, xã Nậm Kè, các nghi lễ diễn ra trong Tết Hoa mào gà thu hút cộng đồng cùng hướng về cội nguồn tổ tiên và bày tỏ lòng biết ơn với các thần linh, các quan thổ thần thổ địa nơi đồng bào sinh sống, đồng thời cầu xin những điều tốt đẹp nhất cho làng bản.
Già làng thường kiêm luôn thầy cúng. Nhà già làng là nơi diễn ra lễ cúng. Trước khi lễ diễn ra 1 tuần, thầy cúng sẽ chọn ngày lành, tháng tốt.
Hoa mào gà là vật không thể thiếu trong mâm cúng Ngày diễn ra lễ cúng của Tết Hoa mào gà, già làng phát lệnh cấm bản, nghĩa là người trong và ngoài bản không được tự do ra vào bản. Người Cống quan niệm nếu ai làm trái lệ làng, sẽ bị ốm đau và gặp nhiều điều không may mắn.
Sáng sớm ngày diễn ra lễ, chủ mỗi gia đình lên nương hái hoa mào gà, mang đến nhà thầy cúng và cùng nhau trang trí hoa từ gốc tới ngọn trên một cây tre dựng giữa nhà.
Ông Nguyễn Tiến Thành, Chủ tịch UBND xã Nậm Kè, cho biết: Trong đời sống văn hóa của dân tộc Cống còn có đời sống tinh thần phong phú thông qua trang phục, các phong tục tập quán, lễ hội như: Tết hoa, Lễ cúng bản, Lễ cúng tổ tiên, Lễ cưới, Lễ lên nhà mới, Lễ lên lão, Lễ tạ ơn Ngọc Hoàng...
Tết Hoa mào gà là độc đáo nhất, bởi đây là nghi lễ trong ngày tết cổ truyền của người Cống và cũng có nghĩa là kết thúc một năm cũ. Người Cống coi đời sống tâm linh là hết sức thiêng liêng.
Mâm cỗ cúng trong ngày lễ Tết Hoa mào gà gồm những món ăn do đồng bào tự trồng được“Lễ hội Tết Hoa mào gà năm 2025 sẽ là điểm nhấn văn hóa độc đáo, góp phần quảng bá hình ảnh Nậm Kè - một vùng đất giàu truyền thống, đa sắc màu văn hóa - đến với du khách trong và ngoài tỉnh; đồng thời là dịp để khơi dậy niềm tự hào dân tộc, tinh thần đoàn kết, ý chí vươn lên xây dựng quê hương ngày càng phát triển, giàu đẹp, văn minh", ông Nguyễn Tiến Thành cho biết thêm.
Bà con múa hát mừng ngày lễNgày 29/8/2019, Tết Hoa mào gà của dân tộc Cống đã được ghi danh là Di sản Văn hóa phi vật thể Quốc gia. Đặc biệt từ nguồn lực của Dự án 6 thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi trên địa bàn Điện Biên, hàng năm, Lễ hội đã được duy trì, tổ chức nhằm bảo tồn tôn vinh di sản văn hóa quý báu của dân tộc Cống.
